Waarom lijken problemen altijd zoveel erger als je er middenin zit?
Je persoonlijkheid trekt je ervaringen van het verleden naadloos door naar de toekomst. Bevind je je dus ineens in een onplezierige positie, dan zal hij je doen geloven dat dat altijd zo zal blijven. En ook dat de emoties die je daarbij voelt altijd zo zullen blijven. Bovendien trekt hij graag het reservoir open aan vervelende kennis dat hij heeft over situaties met voor hem vergelijkbare symptomen.
Dat maakt het bij een vervelende situatie geen aantrekkelijk perspectief. En verder hebben veel persoonlijkheden de neiging om in situaties die ze niet (voldoende)kunnen beheersen, weg te willen lopen, en het levert extra spanning op als dat niet mogelijk is, bijvoorbeeld omdat de problemen in je lichaam zitten.
Het belangrijkste dat je persoonlijkheid je wil laten vergeten, zijn de mogelijkheden die je in het NU kunt aanboren. Want het NU is de plaats waar je dingen ervaart. Het enige moment ook waarin het doorbreken van dat patroon van je persoonlijkheid, mogelijk is (en wat je persoonlijkheid dus zal torpederen met vertragingstactieken als "morgen begin ik", "laten we er nog eens over denken", of "gisteren
ging het ook al niet" enz.)
In het doorleven van een situatie ontstaat de ervaring. Moet je gaan zoeken naar oplossingen voor problemen en gevoelens die je tegenkomt. Je hebt nog niet het perspectief van de afgeronde ervaring. Je weet nog niet wat voor jou de hoofd- en bijzaken zijn, welke lessen je hieruit gaat leren. Je weet nog niet hoe je hieruit gaat komen. In sommige gevallen, als je een probleem hebt dat veel mensen
al voor jou ook hebben doorleefd, kan je wel wat hulpmiddelen ontdekken, zoals bij rouwverwerking of een ernstige ziekte. Dan weet je technisch wel wat je te wachten staat, maar heb je het nog niet doorleefd. Weten wat je te wachten staat kan wel een deel van de angst wegnemen die een onvermijdelijk deel is van je ervaringen tijdens het doorleven van problemen (maar kan het net zo goed versterken).
Je kan bijvoorbeeld prima “weten” dat je drie dagen pijn hebt na een operatie, maar pas als je daar ligt, weet je wat het is en moet je uitvinden en in praktijk brengen hoe je daarmee omgaat. En dan zal het je worst wezen dat het “drie dagen duurt” als je niet met de emotie van dat moment overweg kunt, dan duren die namelijk een eeuwigheid, ook weer omdat je persoonlijkheid die vervelende ervaring
doortrekt naar de toekomst en je niet laat zoeken in het NU naar oplossingen, maar je vermoedelijk adviseert om de ervaringen in het nu juist te ontlopen (slapen, pijnstillers enz.) tot hij het weer kan behappen.
Het is dan ook vaak een proces van kleinere stapjes: zoeken, een beetje vooruit komen, de hele zaak is een beetje minder erg en dus ook de lijn die je persoonlijkheid doortrekt naar de toekomst is een beetje minder erg. Op een gegeven moment krijg je er vertrouwen in dat je de goede kant op gaat. Dan zijn je ergste emoties
achter de rug, en krijgen je ervaringen een herkenbaar en herhaalbaar karakter. Je ervaringen beginnen een deel van je leven te worden, en niet meer zo prominent de aandacht op te eisen. Een moment van inzicht kan dat proces wel flink versnellen: als je bijvoorbeeld ineens het verschil snapt tussen de rol van je persoonlijkheid en je innerlijke Zelf bij je problemen, dan verandert het moeizame proces van je persoonlijkheid in het nieuwe perspectief van een oefen- en bewustwordingstraject voor je
innerlijke Zelf.
|