Het mechanisme achter een vervanger voor vervelende gevoelens
De keuze van je persoonlijkheid voor een vervanger voor onplezierige gevoelens verloopt doorgaans ongeveer als volgt:
-
je neemt een situatie waar
-
je persoonlijkheid beoordeelt de situatie als onplezierig (al is het maar omdat hij er niet bij aan te pas komt, áfwezigheid van iets kan dus ook)
-
het gevoel van onplezierig veroorzaakt een vervelende spanning, meer of minder intens
-
je wil van dat gevoel afkomen
-
je persoonlijkheid gaat op zoek naar een manier om zich in charge te voelen en je een vervangende ervaring te bezorgen waarin dat wél lukt. .
-
een vervangend gevoel kan dan prima voldoen, bv. via roken, snoepen, mopperen, en je persoonlijkheid creëert een behoefte daaraan die net zo lang je gedachten blijft domineren tot je hem hebt ingevuld.
-
hij weet best dat deze uiterlijke input alleen een kort 'plezierig' gevoel kan leveren. Kijk maar eens hoe snel je in zo'n geval iets opeet, of hoe je je sigaret rookt, of hoe je vervolgens de gevolgen van je gemopper weer moet rechtbreien.
-
maar bovendien weet hij dat hij het daarna kan gebruiken om je dáárover schuldig te laten voelen.
Op deze manier heeft je persoonlijkheid de onplezierige interpretatie van een situatie buiten hemzelf, omgezet naar een onplezierige situatie binnen jezelf. Je aandacht is verplaatst. En iets wat binnen jezelf is is weliswaar vervelend, maar lijkt veranderbaar, in tegenstelling vermoedelijk tot de situatie buiten jezelf waarvan je persoonlijkheid heeft moeten vaststellen dat hij die niet
of voorlopig niet kan veranderen. Het is dus een manier om de aandacht af te leiden en zélf in charge te lijken te zijn van je onplezierige gevoelens in plaats van afhankelijk te zijn van factoren buitenaf.
Dit soort routines sluipen er doorgaans makkelijk in, zodat je steeds sneller deze keuze kunt maken. Je werkelijke oplossing vind je natuurlijk in het inzicht dat het allemaal begint bij stap 2, en dat je dáár je aandacht naar kunt brengen. Waarom oordeel je überhaupt, dat hoéft immers niet! Je kunt je realiseren: ik neem dit waar, maar ik weet niet wat dit wérkelijk betekent. Verder zal
je merken dat het altijd gedachten zijn van aanval, onderdrukking, je meer willen voelen, je prettiger willen voelen enz., die je aanzetten tot het kiezen voor een vervangend gevoel.
|
