Vraag, gesteld op www.managersonline.nl:
In onze organisatie willen we managers meer selecteren en ontwikkelen op basis van competenties. Maar wat zijn nu eigenlijk belangrijke competenties voor managers? Waar moet een goede manager aan voldoen?

Antwoord:
Begin met je af te vragen wat een manager nou eigenlijk is en doet. In mijn visie is een manager nieuwe stijl iemand die vooral faciliteert en voorwaarden schept om de mensen binnen zijn organisatie c.q. afdeling te stimuleren, de neuzen dezelfde kant uit te zetten, de efficiency in de gaten te houden, de bijdrage van de afdeling binnen de organisatie te verwoorden en de afdelingsbelangen te behartigen.

Aureool
Het aureool van macht, beheersing en leiding (maar in de praktijk ook gewoon vooral: veel dóen) dat rond een managementfunctie hangt, zou naar mijn idee moeten worden afgebroken ten gunste van een centraal dienstbare, coördinerende en inspirerende rol, die vervuld kan worden op basis van persoonlijke kenmerken, ontwikkeling en inzicht.

Ondergeschikt
Deze rolopvatting van een managementfunctie vereist nogal wat. Want om dit te kunnen, moet je - in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt voor een managementfunctie - juist in staat zijn om je persoonlijke belangen en drijfveren ondergeschikt te maken aan het belang van het stimuleren van andere mensen. En reken er maar op dat het niet iedereen gegeven is om zich dienstbaar op te stellen en andere mensen te willen laten excelleren, omdat dat ten koste lijkt te gaan van hun eigen glorie. Een manager moet zich dus goed kunnen voelen om wie en wat hij is, los van direct aan hem toe te schrijven prestaties.

Eén zijn met de organisatie
Om mensen te kunnen stimuleren, moet iemand zich kunnen vinden in, één zijn zeg maar met, het doel van de organisatie of zijn afdeling. Hij moet als het ware de visie, missie en doelstelling zíjn, het gewenste niveau van presteren als goed haalbaar zien, en het enthousiasme daarvoor kunnen overbrengen op zijn mensen, in wie dan ook de vonk oplaait en hen inspireert. Of hij deze uitgangspunten zelf heeft bedacht of opgelegd heeft gekregen is in principe minder interessant, zijn commitment eraan is wat werkelijk telt.

Zelfstandig laten werken
Daarbinnen laat hij mensen zo zelfstandig mogelijk werken, stimuleert ze tot nadenken over de zin, efficiency en juistheid van hun activiteiten, prikkelt ze om verder te kijken dan de gebaande paden, helpt ze om persoonlijke blokkades onder ogen te zien en weg te nemen, en brengt mensen bij elkaar (over afdelingen heen waar dat moet) die elkaar goed aanvullen, zodat alle aspecten van de taken die verricht moeten worden, goed afgedekt zijn.

Open voor vernieuwingen
Bovendien is de manager van nu door deze opzet een prima vertolker van de belangen die aan hem zijn toegewezen binnen en buiten de organisatie. Hij staat open voor het bedrijfsdoel en omdat hij zichzelf niet identificeert met zijn rol, verworvenheden en prestaties, kan hij makkelijk omgaan met de behoeften aan vernieuwingen en veranderingen.

Persoonlijke aspecten
En een paar hele belangrijke persoonlijke aspecten tot slot: hij kan omgaan met verantwoordelijkheid zonder te verkrampen, durft redelijke risico's te nemen, en weet slechte resultaten, kritiek, druk, impopulaire maatregelen en onzekerheden, vanuit de organisatie of zijn eigen afdeling, in zichzelf redelijk makkelijk om te zetten in creatieve inspiratie, en kan dat dan ook weer goed vertalen naar zijn afdeling en anderen. Het is iemand met een warm hart voor het menselijke aspect in het werk, die optimalisatie nastreeft maar weet dat er gestruikeld zal worden.