Je aangevallen voelen
Een van de meest bekende (en ook meest verstopte) gevoelens, is die waarbij je persoonlijkheid zich aangevallen voelt. En dat gaat verdraaid snel. Eigenlijk zodra er iets gebeurt of iemand iets zegt wat niet overeenkomt met het beeld wat jouw persoonlijkheid heeft, voelt hij zich aangevallen. En al zijn daar allerlei verschillende benamingen aan te geven, het komt op hetzelfde neer. Je aangevallen voelen heeft
alles te maken met je niet bevestigd voelen in het wereldbeeld dat jouw persoonlijkheid gemaakt heeft. Omdat dat gegarandeerd anders is dan dat van iemand anders, heb je hier een breed scala aan mogelijkheden. En het gebeurt echt al om de kleinste dingetjes: iemand is goed in iets en jij minder, als iemand wat vergeet mee te nemen of te doen, door de interpretatie van een blik of intonatie, enz.
Het gebeurt dus nogal eens, tientallen keren op een dag makkelijk, en dus heeft je persoonlijkheid snelle mechaniekjes bedacht om je daar zo min mogelijk van bewust te laten zijn en de zaak beheersbaar te houden, maar dat wil niet zeggen dat het principe niet -tig keer op een dag wordt toegepast. Er zijn meer beheerste reacties als “in perspectief zetten”, of
“herkennen dat het niet reëel is om zo hierop te reageren”, “hij bedoelt het vast niet zo”, de ander niet “bevoegd” achten e.d., maar ook die houden nog steeds je oorspronkelijke oordeel in stand, alleen je hebt er een redelijke manier voor gevonden om ermee om te gaan, vindt je persoonlijkheid, omdat het hiermee eigenlijk wordt afgezwakt of geneutraliseerd. Maar in alle gevallen is er toch een onplezierig gevoel mee verbonden, dat kortere of langere tijd kan aanhouden.
De eerste reactie van je persoonlijkheid als die zich aangevallen voelt is: terugslaan (je weet immers uit ervaring dat dat een effectieve manier is om iemand anders onplezierig te laten voelen). Alleen, in een aantal situaties heeft hij uit ervaring geleerd dat hij het niet kan winnen of dat het dan alleen maar erger wordt of dat hij het niet kan maken, en in die situaties kiest hij daarna al meteen voor de gepaste
vervolgreactie: slikken, meelachen, verstoppen, met wat goede wil een subtiele reactie o.d. en dan in gedachten later of in gesprekken met derden jezelf alsnog rechtvaardigen, of kiezen voor een van de vele mechanismen om de onplezierige gevoelens kwijt te raken (sporten, roken, drinken enz.). Hoewel je persoonlijkheid bij voorkeur de veroorzaker zelf toch direct aanpakt met reacties als: tegenaanval, rechtvaardiging
e.d., om de ander te laten inzien dat die toch echt fout is (en jouw persoonlijkheid dus “goed”), c.q. door zijn tegenaanval hoopt te voorkomen dat de ander het nog eens in zijn hoofd haalt om je nog eens zo aan te vallen.
Aanval roept agressie en woede bij je persoonlijkheid op, omdat hij geconfronteerd wordt met het feit dat zijn eigenbeeld is aangetast, en dat hij nu moet proberen om de schade zoveel mogelijk te beperken. Als je zo’n situatie door de ogen van je innerlijke Zelf zou doorleven, dan zou je die persoonlijkheidsreacties wel waarnemen, maar je zou niet meer geloven dat ze een waarheid in zichzelf zijn. Het is niet goed
of fout wat er gebeurt, de situatie zelf is neutraal, en pas als je persoonlijkheid aan het interpreteren en oordelen slaat, krijg je er “last” van. Je hoeft een beeld van jezelf niet te beschermen, wat je werkelijk bent is toch onveranderlijk, en daar kan dus nooit niemand, jij niet en anderen niet, een stukje van af knabbelen. En alles wat je kan veranderen is niet de moeite waard om te beschermen of in stand te houden, de energie die je daarin steekt houdt je alleen maar af van het ervaren van
je innerlijke Zelf.
Als je dit alles niet meer zo gelooft, dan vermindert ook je behoefte om een vermeend “deukje” in een eigenbeeld te moeten compenseren. Op die manier kom je in de nieuwe cyclus terecht waarin dit soort situaties steeds minder krachtig zullen zijn, en je ze steeds meer vanuit je innerlijke Zelf wilt beleven. Zie ook de column zoeken naar veiligheid.
|
